Radiodalğa qulağımızğa degil, antennağa kele

Radioteleskop ekranında bir pik peyda oldı. Bu kosmik gaz hattı, yerdeki radioverici, aletniñ öz elektronikası ya işlev neticesi ola bile. Pikni añlatmaq içün yalnız tarelka yönüni degil, signalnıñ grafik sanına qadar bütün yolunı bilmek kerek.

Radioteleskop — antennasi elektromagnit meydannı elektrik signalına çevirgen, qabul eticisi ve işlevi ise onıñ hususiyetlerini ölçegen sistemadır. Tarelka dalğanı toplamağa yardım ete bile, amma antennanıñ mecburiy şekli degil. Radio mında elektromagnit nurlanuv diapazonıdır, feza içindeki ses degil. Yazuv dinamikte şuvultı olaraq çıqarılsa, mehanik titreşüvni dinamik yarata. NASA: radiodalğalar ve seske çevirüv.

Passiv astronomik közletüv menbanıñ nurlanuvını qabul ete; evel yıldıznı öz radiovericisi ile aydınlatmaq kerek degil. Verilgen ve qaytqan signalnı qullanğan radar başqa vazifedir, bazı antennalar eki işte de qullanılğan olsa bile. Mında qabulnı baqamız. Müellif bu maqale içün radioteleskop cıymadı ve kökten signal ölçemedi.

Manialarnı qıdırmaq kökni araştırma usulına döndi

Karl Jansky Bell Labsta Atlantika aşırı radiotelefonğa tesir etken manialarnı araştırdı. Şuvultınıñ bir qısmı yerde sabit yönde qalmadı ve Küneşni de taqip etmedi. Yıldızlı kökke köre tekrarlanması müim delil oldı.15 mayıs 1933 WJZ verişi stenogrammasında maksimum er kün yaklaşık dört daqqa evel kelgeni, yıldızlarnıñ künlük areketine uyğanı tarif etile. Yalnız «bir şey şuvuldadı» degil, vaqıt ve yön ile teşkerile bilgen bağ peyda oldı. Jansky arhivi, veriş stenogramması,1–3 saifeler.

Grote Reber başka quruluş ile devam etti:1937-de parabolik antenna yasadı.1940-taki Cosmic Static işinde belli meyillikni tutıp, Yer dönmesiniñ antenna demetinden kökniñ başqa yerlerini keçirgenini tarif etti. Bu yazuvlar adi optik foto degil edi. Reber alet qızğanda sıfır seviyesiniñ süyrülgenini de qeyd etti: qabul eticiniñ alı evel baştan ölçüvniñ bir qısmı edi. NRAO tarih cedveli, Reber işi,621–624 saifeler.

Tarelkanıñ barlığı aletni bütün radiokökke birdey sezgir yapmadı. Reber 3300 ve 900 MHz-te muvafaqiyetsiz sınavlar aqqında yazdı; kösterilgen muvafaqiyetli malümat 162 MHz-te alındı. Sıqlıq, qabul etici, menba ve sezgirlik sıñırı müim edi.1937-de quruv,1939-da közletüv ve 1940-ta neşir — ayrı vaqialardır.

Dipol, tarelka ve qımıldamağan massiv yönlerni başqa türlü saylay

Deñişken elektrik meydanı iletkenlerdeki yüklerge tesir ete. Antenna uçlarında deñişken kerilim peyda ola; onı uyğunlaştırılğan qabul kirişine bermek mümkün. Bu ayrı elektronnıñ galaktikadan kabelge kelgenini añlatmay. Energiya elektromagnit dalğa ile kele, material içindeki yük areketi ise elektrik cevabını yarata.

Dipol — ortasında beslev ya qabul kirişli eki iletken qanat. Onıñ yön diagramması bar: sezgirlik keliş yönüne ve elektrik meydanınıñ yönelmesine bağlı. Oña bütün yönlerde birdey sezgir demek olmaz. Tarelka büyük aperturadan dalğanı qabul başlığına toplay; bu tüyüm meydannı traktqa uyğunlaştıra. Belli şerit içün rupor ve dalğa yolu ya başqa çözüm ola bile. NRAO: antenna ve qabul başlığı.

Antenna mutlaqa tarelka şeklinde olmalı degil

Dipol

Dipol

Uçlarda kerilim; sezgirlik yönge ve polarizatsiyağa bağlı.

Tarelka ve qabul başlığı

Tarelka ve qabul başlığı

Qaytarıcı büyük aperturanıñ meydanını kiçik qabul tüyümine uyğunlaştıra.

Qımıldamağan massiv

Qımıldamağan massiv

Element signalları keçikme/faza ile uyğunlaştırıla; yön elektron tarzda deñişe.

Üç aileniñ şartlı silueti ve vazifeleri; ölçü ve yön diagrammaları bir masştabta degil. Massiv tolu metal apertura dep kösterilmey. Qımıldamağan polarizatsiya elementlerine konstruktsiya misali — LOFAR. ASTRON

Qımıldamağan massiv element fazalarını ya keçikmelerini uyğunlaştırıp, sezgir yönni elektron tarzda deñiştire bile. Antennalar büyük tarelka kibi dönmey. Amma elementniñ öz diagramması, ufuk ve yan yapraqları yoq olmay. Meselâ, LOFAR eki polarizatsiya içün çapraz dipollar qullana; LBAda az şuvultılı küçlendirici antenna başındadır, HBAda ise signallar plitka seviyesinde de birleştirile. Bular belli çözümlerdir, bütün massivlerniñ retsepti degil. ASTRON: LOFAR antennalarınıñ quruluşı.

Polarizatsiya elektrik meydanınıñ alını añlata. Sızıqlı qabul elementi onıñ proektsiyasına cevap bere: tam sızıqlı polarizatsiyalı dalğağa köre çevirseñiz, qabul quvveti deñişe. İdeal elementniñ nisbiy cevabı cos²α:30°-de 0,75,60°-de 0,25. Eki ortogonal kanal meydan aqqında daa çoq bilgi bere; olar er polarizatsiyalı menbanıñ eki bağımsız kopiyası degil.

Qaytarıcı geometriyanı ve faza uyğunlığını saqlamalı

Uzaq menbadan dalğa antenna yanında yaklaşık tüzdür. Paraboloid mihverge parallel nurlarnı fokusqa öyle yönelte ki, bir kiriş tüzleminden fokusqa yollar teñ olur. Demek şekil yalnız çizgilerni birleştirmek içün degil: aperturanıñ ayrı yerlerindeki bileşenlerniñ faza uyğunlığını saqlay. Teleskop imkânları maqalesinde apertura ve tafsilât bağı añlatıldı.

Paraboloid fokusqa qadar teñ yol uzunlığını saqlay

Paraboloid fokusqa qadar teñ yol uzunlığını saqlayz = 30 mFf = 10 mD = 25 m
Öz tam geometrik kesigimiz: D=25 m, f=10 m, z=r²/(4f). Eki mihverde 12 px/m. r=±3/7/11 m-de altı nur z=30 m-den qaytarıcı ve F fokusına qadar er biri 40 m keçe. Yönler yalnız noqtalarnı qoşmaq degil, qaytuv qanunından alındı. Başlıq, tayav ve temel şartlı; qapatuvı, difraktsiya, meydan ve antenna diagramması esaplanmadı. İmalat sızması ya fizikiy test degil. NRAO

Talim kesigimizde diametr D=25 m, fokus f=10 m; kiriş tüzlemi tepeden 30 m yuqarıda. Yüz z=r²/(4 f), mında r — mihverden mesafe. Kenarda r=12,5 m içün z=3,90625 m. Er kösterilgen nur fokusqa qadar cemisi 40 m keçe. Bu öz geometrik modelimizdir, kerçek 25 m antennanıñ imalat sızması degil; difraktsiya, rupor şekli ve tayav qapatuvı esaplanmadı. NRAO: paraboloidniñ çıqarılması.

İmalat iş şeridi ve deqiqlik talaplarından başlana. Taşıyıcı quruluş paneller ya iletken tornı tuta; yüzniñ yeri belli geometriyağa köre teşkerile. Tor uzun dalğalarğa uyğun ola bile, amma közenek, iletkenlik, birleştirme ve şekil yalnız metal parıltısından doğru olmay. Qısqa dalğa kiçik geometrik hata istey. Er sıqlıq içün uyğun umumiy közenek yoq.

Ayrı deqiq paneller yasamaq yetmey: tayavlarda yerlerini bir yüzge uyğunlaştırmaq kerek. Bir usul radioholografiyadır: qabul etilgen meydannıñ amplituda ve fazasını tayanuv kanalı ile qıyaslap, çetleşme haritasını alalar ve yüzni sazlaylar. Soñlu mesafedeki menba içün yaqın meydan tüzeltmeleri kerek. Eki ALMA prototipiniñ 2006 sınavları yeküninde müellifler yüzlerni 17 μm RMS-ke qadar sazlağanını bildirdi. Bu olarnıñ prototip ölçüvi, bizim şartlı tarelkamıznıñ hususiyeti degil. Radioholografiya usulı, prototip taqımınıñ neticesi.

Qabul başlığı kerekli yerge ve yönge qoyula; tayavlar ve gövde aperturanı qapata ya sıcaq topraqnıñ artıq nurlanuvını qabulğa yönelte bile. Soñ başka meyillerde geometriya, yöneltüv ve sezgirlik diagramması teşkerile. Yer çekimi, Küneş qızdıruvı ve yel cıyuvdan soñ şekilni deñiştire bile. Tüzgün körüngen tarelka doğru demet diagrammasını isbatlamay.

Dal · Dalğa ve aperturaİhtiyariy · keçip ketmek mümkün

Terenrek: dalğa uzunlığı, köşe masştabı ve yüz hataları

ν sıqlığı hertzde, D diametri metrde olsa:

λ = (c)/(ν), θ_(scale) = (λ)/(D).

c=299 792 458 m/s.1420 MHz-te λ≈0,211121 m; D=25 m içün θscale≈0,008445 rad≈29,03 köşe daqqası, yaklaşık yarım derece.20 MHz-te dalğa yaklaşık 14,99 m. D aynı olsa, uzun dalğa keniş köşe masştabı bere. λ/Dni umumiy yarım quvvet kenişligi demeymiz: koeffitsiyent ve yapraqlar aperturanıñ aydınlatılmasına, qapatuvğa ve kenişlik tarifine bağlı.

Radiodalğa qaytarıcını hatalarğa duyğusız yapmay. RMSi σ olğan tesadufiy yüz hatalarınıñ statistik modeli içün yöneltilgen uyğun bileşenniñ Ruze qıymetlendirmesi:

η_(s) = exp⁡ ⁣[ − (((4πσ)/(λ)))^(2)].

σ — yüzniñ öz hatası, artıq eki qat alınğan dalğa cephesi hatası degil.4 π qaytuvda yol deñişmesiniñ yaklaşık iki qatından kele. σ=2 mm ve λ≈0,211121 m içün ηs≈0,9859; λ=3 mmde aynı statistik model yaklaşık 3,31×10⁻³¹ bere. Bu uyğun yöneltilgen bileşenniñ coytuvıdır, metal bütün energiyanı yuttı demek degil. Sistematik deformatsiya, korrelâtsiyalı hatalar ve kerçek yapraq şekli ayrı talil istey. NRAO: yüz deqiqligi qıymetlendirmesiniñ şartları.

Küçlendirici signal ve şuvultını beraber arttıra, öz payını da qoşa

Antennadan pek zayıf kerilim elektronikağa keçmeli. Az şuvultılı küçlendirici, LNA, seviyeni arttırıp, soñraki kasadlarnıñ kirişke keltirilgen şuvultı payını kiçiltmege yardım ete. Küçlendirici beslev energiyasını qullana: zayıf kiriş daa küçlü çıqışnı idare ete. O kök signalını avtomatik başqa şeylerden ayırmay; manialarnı da küçlendire ve öz şuvultısını qoşa.

Şunıñ içün ilk küçlendirüvden evelki coytuv, kiriş uyğunlığı, beslev, ekranlav, araret ve iş şeridi müim. LNA-dan evel uzun kabel faydalı paynı azaytıp issılıq şuvultısı qoşa bile. Küçlendirüvni antennağa yaqınlaştırmaq çoq kere faydalı, amma küçlü mania onı artıq yükleye bile. O zaman evel saylav kerek; filtrniñ coytuvı da esapqa kire. «Er filtr yalnız LNA-dan soñ» degen umumiy qaide yoq.

Şuvultı arareti — traktniñ belli noqtasına keltirilgen şuvultı quvvetini ifade etüv usulı. O metal ya tranzistornıñ fizikiy araretine mecburiy teñ degil. Kök, atmosfera, yan yönlerden kirgen sıcaq topraq, coytuvlar ve elektronika ayrı paylar bere. Meselâ, ALMA kriogen qabul tüyümleri qullana; bu belli sıqlıq ve tehnologiyalar içün çözüm, er qabul eticige aynı kriostat kerek degen delil degil. ALMA: qabul etici ve suvutuv.

Dal · Şuvultı traktıİhtiyariy · keçip ketmek mümkün

Terenrek: aynı kabel küçlendirüvden evel ve soñ

1420 MHz yanında açıq belgili şartlı uyğunlaştırılğan trakt alamız. Antenna payı TA=50 K; küçlendiriciniñ kiriş şuvultısı Tr=30 K; sızıqlı quvvet küçlendirüvi G=100. Kabelniñ coytuv nisbeti L=2, fizikiy arareti Tp=290 K. Bu talim farazlarıdır, alet pasportı ya öz ölçüvimiz degil. Bu ifadelerniñ sızıqlı G ve L sayıları yerine detsibeller qoyulmay.

Antenna uçlarına keltirilgen araret:

T_(no loss) = T_(A) + T_(r),; T_(before) = T_(A) + (L − 1)T_(p) + LT_(r),; T_(after) = T_(A) + T_(r) + ((L − 1)T_(p))/(G).

Kabel coytuvsız 80 K çıqa. Kabel küçlendiriciden evel bolsa 400 K, soñ bolsa 82,9 K. Soñki alda daa soñraki qabul eticiniñ şuvultısı sıfır dep alındı; sıfır olmasa, onı da evelki küçlendirüvlerden keltirmek kerek. Bu küçlendirüv ve coytuv sırasınıñ neticesi, küçlendiriciniñ kabelni suvutması degil. NASA/JPL: kasad şuvultısı ve tayanuv noqtası,7.13–7.20 formulalar.

Bu şerit içün klassik yaqınlaşuvda bir uyğunlaştırılğan kanalnıñ irişilgen şuvultı quvveti P=kBTsys, mında k=1,380649×10⁻²³ J/K, B — hertzde şuvultı şeridi. Küçlendirüvden soñ çıqış quvveti başqa; araret ve signal bir noqtada qıyaslanmalı. Bizim 80 K-ni millimetrli qabul eticige ya başqa kökke doğrucasına köçürmek olmaz.

Sıqlıqnı köçürmek mümkün, yazılğan sanlar tayanuv masştabı istey

Yayılğan bir yol — radiosignalnı yerli generator, geterodin signalı ile qarıştırmaq. Sızıqlı olmağan qarıştırıcı cemi ve farq sıqlıqlarını yarata. Filtr küçlendirmege ve sanlaştırmağa oñay ara şeritni saylay. Geterodin tüyümniñ ayrı kirişidir; kök signalı sırada «generatordan keçmey».

Meydandan kalibrlanğan sanlarğa: büyüklükler ve birlikler deñişe

  1. 1. Antenna ve qabul başlığıAnalog kerilim · V · RF 1419,5–1420,5 MHz
  2. 2. Az yoğaltuvlı RF saylavıKerilim · V · saylanğan RF şeridi
  3. 3. Az şuvultılı küçlendirüv, LNAKerilim · V · küçlendirilgen RF şeridi
  4. 4. QarıştırıcıKerilim · V · farq ve cemi şeritleri
  5. 5. IF ve antialias filtriKerilim · V · IF 19,5–20,5 MHz
  6. 6. ADCSanlı örnekler · ADU · 64 MS/s
  7. 7. FFT ve modul kvadratıSpektr quvvetleri · nisbiy ADU²
  8. 8. Ortalama ve kalibrlavEkvivalent bileşen ΔTₐ · K
  9. 9. Malümat yazuvıVaqıt, sıqlıq, yön ve sazlamalar

Şartlı trakt: Tₐ=50 K, Tᵣ=30 K, G=100, L=2, Tₚ=290 K

Trakt tertibiTsys / K
Qoşma yoğaltuvsız80
Yoğaltuv LNA ögünde400
Yoğaltuv LNA soñunda82.9
Büyüklüklerniñ talim sırası, elektr printsip sızması ya alet pasportı degil. 1420 MHz RF merkezi şartlı, HI-niñ tam tınçlıq sıqlığı degil. Real ADC IFni birinci Nyquist zonasında 0–32 MHz ala. LO ve saat ayrı kirişler; beslev ve hizmet ağları kösterilmedi. Nisbiy FFT quvveti kalibrlav istey; ADU² vatt degil. Aşağıdaki üç şuvultı alı ayrı belgili uyğunlaştırılğan modellerdir, soñraki kasadlarnıñ başqa şuvultısı yoq. NRAO

Misalde RF=1420 MHz, LO=1400 MHz ve kerekli IF=20 MHz. MHz titreşüv sıqlığını, voltlar kerilim amplitudasını añlata; bu birlikler bir-biriniñ yerini tutmay. Sıqlıq tayanuvı geterodin masştabını, ADC saatı ise örneklev anlarını belgiley. Deqiqlik, qararlılıq ve belli bağlar doğru sıqlıq, faza ve vaqıt belgileri içün kerek. Belli qabul etici başqa çevirüv sırası ya doğrudan sanlaştırma qullana bile.

ADC analog kerilimni diskret sanlı örneklerge çevire. Ögünde belli şerit, örneklev sıqlığı ve yeterli seviyeler aralığı kerek. Pek küçlü mania analog kasadnı toyundıra ya örneklerni kese bile; zayıfı açıq taşuvsız da malümatnı deñiştire. Ekran tüs kontrastını arttırmaq bunı fizikiy tüzeltmey.

Dal · Sıqlıq çevirüviİhtiyariy · keçip ketmek mümkün

Terenrek: farq sıqlığı, küzgü şeridi ve aliasing

Eki birlik amplitudalı garmonik içün matematik çarpıcı:

cos⁡(2πν_(RF)t)cos⁡(2πν_(LO)t); = (1)/(2)cos⁡ ⁣[2π(ν_(RF) − ν_(LO))t]; + (1)/(2)cos⁡ ⁣[2π(ν_(RF) + ν_(LO))t].

Misalde 20 ve 2820 MHz çıqa; çıqış filtri birinci şeritni qaldıra. Amma aynı LO ile RF=1380 MHz de 20 MHz farq bere. Bu küzgü şeridi kiriş saylavı ya yan şeritlerni ayırıcı başka usul istey. Traktnı bilmeden bir IF piki ilk sıqlıqnı bir türlü belgilemey. NRAO: geterodin qabulı.

IF 19,5–20,5 MHz ve real ADC fs=64 million örnek/s olsun. Bizim adi birinci Nyquist zonasındaki rejimde bu 0–32 MHz içindedir; istenmegen yüksek sıqlıq bileşenleri ADC ögünde bastırılmalı. Meselâ,44 MHz kosinus bu fs ile 20 MHz kosinusnen aynı örnekler sırasını bere. Bu bilgi coyulğandan soñ güzel grafik onı qaytarmay.

N=6400 örnekli FFT içün sıqlıq tor adımı fs/N=10 kHz, bir blok müddeti N/fs=0,0001 s. Bu bütün közletüv müddeti degil: spektrler soñ da ortalana bile. Pencere cevabını ve ekvivalent şuvultı şeridini deñiştire, demek tor adımı radiometr esabındaki B-ge er zaman teñ degil. Başqa zonalarda şeritli örneklev de mümkün, amma mında alınmay. NRAO: DFT, örneklev ve quvvet spektri.

Spektr, vaqıt sırası ve suret ayrı suallerge cevap bere

Ham örnekler vaqıt ile kerilimni tarif ete. Quvvetni ölçegende amplituda kvadratı ve ortalaması alınır; yalnız musbet ve menfiy kerilimni ortalamaq başka ameldir. Spektrometr ayrı sıqlıqlarnıñ payını baqa. FFT-den soñ kompleks koeffitsiyent modullarınıñ kvadratları toplanıp quvvet spektri alına. Yalnız bu quvvetler saqlansa, ilk fazalar artıq tam saqlanmay.

Saylanğan şeritte vaqıt sırası signalnıñ deñişmesini, meselâ impuls ya parıldavnı köstere. Spektr sıqlıq bağını köstere. Spektrogramma vaqıt ve sıqlıqnı birleştire, tüs ise belli büyüklük ve masştabnı añlata. Kök sureti içün yön bilgisi de kerek: demetnen tarav, bir qaç demet ya massiv ölçüvlerini doğru birleştirme. Bir quvvet yazuvlı bir tarelka deral tam kadrlı foto bermey.

ADC sanları evel şartlı örnek birliklerinde, ADU-da; kvadratları ise ADU²-de ola bile. Volt, vatt, ekvivalent antenna arareti ya aqım tığızlığına keçüv kalibrlav istey. Belli şuvultı payı, tayanuv yükü ya menba cevabını qıymetlendirmege yardım ete, amma onıñ sıqlıq ve vaqıt bağını çıqarmay. Fon ve menba ayrı teşkerilip, sazlama ve vaqıt belgileri yazıla.

Gaz hattı içün spektrde yer ve profil, pulsar içün vaqıt deñişmesi, polarizatsiya içün meydan kanallarınıñ bağı müim. NRAO-nıñ 20 metrlik antennasınıñ belgelerinde atta ayrı spektr rejimleriniñ başqa şeridi ve kanal sayısı bar. Belli aletniñ sazlaması er SDR içün umumiy retsept degil. NRAO 20 m: spektr rejimleri ve on/off.

Ortalama belgisizlikni azayta, amma şuvultı quvvetini sıfırlamay

Tesadufiy kerilimniñ ortalaması sıfır yanında ola bile, amma kvadratı musbettir. Demek şuvultı quvveti fon olaraq qala. Şartlar yeterli qararlı ve ölçüvler yañı bağımsız bilgi berse, uzun közletüv ortalamanı daa deqiq belgiley. Menbanıñ zayıf qoşma payını büyük fon fluktuatsiyalarından ayırmaq mümkün; bütün şuvultı quvvetinden büyük yapmaq kerek degil.

İdeal RMS vaqıt ile azala, orta şuvultı quvveti qala

Şartlar: Tsys=80 K, B=10 kHz, bir polarizatsiya. Eki mihver logarifmli; τ — qoşma masrafsız bütün vaqıt.

İdeal RMS vaqıt ile azala, orta şuvultı quvveti qala0.010.030.10.311101001000σT / Kτ / s
Yalnız umumiy quvvetBağımsız on/off, vaqtınıñ yarısı er birine
Aq qararlı şuvultınıñ öz esabı. Qara egri — σT=80/√(10000τ) K; üzük egri — bağımsız on/off, er biri τ/2. Bütün vaqıt aynı, on/off RMS eki qat büyük. Küçlendirüv süyrülüvi, vaqıt masrafı, atmosfera, RFI ve ayırılmağan menbalarnıñ qarışması yoq; egrini uzatmaq kerçek sezgirlikni kefaletlemey. Bu belgisizliktir, orta şuvultı fonınıñ sıfırğa tüşmesi degil. NRAO

Belgili ideal alda vaqıt dört qat arttırılsa, tesadufiy RMS eki qat azala. Bu soñsuz yahşılaşuv vadesi degil: küçlendirüv süyrülüvi, atmosfera deñişmesi, radio maniası ya bilinmegen fon cevabı başqa sıñırlar qoya. Pencere ve örtüşmeden soñ bütün örnekler bağımsız degil. Artıq uzun ortalama közletüvniñ maqsadı olğan qısqa vaqianı da gizley bile.

Dal · Sezgirlik sıñırıİhtiyariy · keçip ketmek mümkün

Terenrek: şerit, vaqıt, polarizatsiyalar ve on/off bedeli

Qararlı aq şuvultı içün ideal qıymetlendirme:

σ_(T) = (T_(sys))/(√(n_(pol)Bτ)).

Tsys ve σT kelvinde, B — bir ölçelgen kanalnıñ hertzde ekvivalent şuvultı şeridi, τ — saniyede toplav vaqtı. Misalde npol=1; aynı signalnıñ eki bağımsız teñ sezgir polarizatsiya qıymetlendirmesi doğru ortalansa, npol=2 alına bile. Bu er türlü polarizatsiyalı menbağa avtomatik uymay. Spektr kanalı içün B bütün SDR şeridi ya örneklev sıqlığına teñ degil.

Tsys=80 K, B=10 000 Hz ve τ=10 s içün σT≈0,253 K; τ=40 s içün≈0,1265 K. Bu yuqarıdaki şartlı trakt esabımız, atı belli mahsulnıñ sezgirligi degil. Kanalnı kenişletkende yalnız şuvultı deñişmey: dar hat seyrele ve sıqlıq bilgisi coyula bile. Demek «B büyük olsa er zaman yahşı» formuladan çıqmay.

Bağımsız kontrol statistikadan kele. Normallanğan Gaussian kerilim V içün orta kvadrat 1, dörtünci moment 3; V² dispersiyası 3−1=2. N_eff=2 Bτ ekvivalent bağımsız real örnek içün orta kvadrat RMSi √(2/N_eff)=1/√(Bτ). Bu bütün ham ADC örnekleriniñ sayısı degil: dar şeritli signalnıñ qoñşı örnekleri bağlı ola bile. Orta quvvet sıfır olmay. NRAO: radiometriya ve farazlar.

On−off farqında eki ölçüvniñ de şuvultısı bar. Fon ve Tsys aynı, hatalar bağımsız olsa:

σ_(on − off) = (T_(sys))/(√(n_(pol)B))√((1)/(τ_(on)) + (1)/(τ_(off))).

Tam 40 saniyeni 20 s on ve 20 s off-qa bölsek, yaklaşık 0,253 K çıqa; ayrı off olmadan bütün 40 s menbada içün 0,1265 K edi. Farq fon ve süyrülüvni yahşıraq kontrol ete bile, amma tesadufiy şuvultını bedava çıqarmay. Kerçek keçirüv rejimleriniñ qoşma vaqıt masrafı ve öz şartları da bar. NRAO: sıñırlar ve differentsial qabul.

Pikniñ menşei bir qaç bağımsız usul ile teşkerile

Mına eki paylı talim spektri: kenişrek şartlı kök hattı ve dar kirsetilgen RFI. Menşelerini bilemiz, çünki analitik funktsiyalarnı özümiz berdik. Bu közletüv, kerçek yazuvnıñ FFT-si ya keniş pik mutlaqa kökten, darı suniy degen delil degil.

Bileşenlerniñ menşei berilgen, kenişlikten tahmin etilmegen

Bileşenlerniñ menşei berilgen, kenişlikten tahmin etilmegen02468-0.3-0.1500.150.3ΔTₐ / KνRF − 1420 MHz
Kirsetilgen kök hattıKirsetilgen RFIBileşenler cemisi
Öz analitik kirsetüvlerimiz, közletüv ya FFT degil: 0 sıqlıq köçüvi etrafında 1,5 K Gaussian hattı, σ=0,04 MHz; +0,18 MHz sıqlıq köçüvi etrafında 6 K RFI, σ=0,008 MHz. Menşe qurulıştan belli. y — sabit fon çıqarılğandan soñ şartlı ΔTₐ bileşeni, gaznıñ fizikiy arareti degil. 0,003 MHz adım ile 201 noqta; kerçek kanal cevabı ya tesadufiy şuvultı modellenmey. Kenişlik tek başına menşe saylamay. NRAO

Kerçek kök hatları dar, manialar ise keniş ya deñişken ola bile. Garmonikler, istenmegen yan şerit, öz generatorları, beslev impulsları ve toyunma da qurulış yarata bile. Zayıf mania yalnız bütün signalnı qapatqanı içün havflı degil: işançlı körüngen yanlış tafsilât qoşa bile. NRAO: RFI menbaları ve neticeleri.

Teşkerüv farazğa uymalı. Yönni deñiştireler ya menbanıñ beklenilgen keçişini bekleyler; fonnı qıyaslaylar; tekrarlanğan yazuv ve başka bağımsız aletke baqalar. Belli LO/IF quruluşında iş sıqlığı deñişkende ne olğanını teşkereler: öz artefaktı ve kök hattı er zaman birdey köçmey. Artıq yük ve yerli elektronikaniñ alı da kontrol etile. Tek sınav yertışı menşeniñ umumiy detektorı degil.

Antennanı ayırmaq qabul eticiniñ bazı meselelerini tış paylardan ayırmağa yardım ete, amma yalnız kök yoq olmay: tış mania da antennadan kele, uyğunlaştırılmağan açıq kiriş ise şartlarnı deñiştire. Demek bu belgelerge köre trakt teşkerüvidir, «pik kosmik edi» degen delil degil. Qıyaslama içün doğru yük ve qalğan sazlamalarnıñ aynı olması da kerek.

Radio tınç yer, az şuvultılı beslev, ekranlav ve saylav meseleni yazuvdan evel azayta. İşlev kirli yerlerni belgileye ya çıqara bile, amma toyunğan trakt ve coyulğan malümat yalnız güzel tüs cedveli ile qaytmay. «Parlaqraq» degen tüsni «ilmiy işançlıraq» degen iddiağa köçürmek olmaz.

Aynı türlü dalğa ayrı ilmiy ölçüvler bere

Radiomalümat spektr hatları ile gaznı, pulsar vaqtını, Küneş ve seyyare parıldavlarını, magnit meydanlarında yüklü parçacıqlarnıñ sinhrotron nurlanuvını ve galaktika quruluşını araştırmağa imkân bere. Bu «er yıldızdan radioveriş qıdırmaq» degil. Belli şerit, polarizatsiya, vaqıt adımı, antenna demeti ve kalibrlav vazifege köre saylana. NASA: radiokök. NRAO: sinhrotron nurlanuvı.

Çoq şerit içün yerdeki antennalar çalışa; kündüz sönük optik yıldızlar içün olğanı kibi aynı mania degil. Amma atmosfera er sıqlıqta şeffaf ve qararlı degil. İonosfera bazı alçaq sıqlıqlı nurlanuvnıñ keçişini deñiştire; millimetr dalğalarda ise, meselâ, suv buvı müim. «Radio ava alına bağlı degil» degen bir qaide yoq. NOAA: ionosfera.

Kosmik qabul etici, Yerde irişilmegen ya bozulğan şerit ya başka ölçüv ortalığı kerek olğanda manalı. NASA Windte radioqabul ve elektrik/magnit meydan yazuvlı WAVES eksperimenti bar. Bu misal «fezada radioteleskop» mutlaqa optikge beñzegen büyük tarelka olmalı degil ekenini köstere. NASA: Wind aletleri.

Neticeni añlatmaq içün bütün zincirni izleyiñiz: antenna qaysı meydan ve yönlerni qabul ete; şuvultı ve şerit nasıl deñişe; sıqlıq nasıl köçürilip vaqıt masştabı belgilene; qaysı büyüklükler saqlana; kalibrlav nasıl yapıla; qaysı bağımsız teşkerüvler kökni trakt ve manialardan ayıra. Şonda pik yalnız ekrandaki maraqlı şekil degil, belli şartlı ölçüv ola.