Qaranlıq teleskop nasıl artıq parlaq ola bile?

Gece teleskop aynası qaranlıq körüne. O, uzaq galaktikanıñ zayıf ışığını toplay, özü ise guya iç bir şey qoşmay. İnfraqırmızı detektor içün manzara başqadır: sıcaq ayna, tayançlar ve qobıq da ışınlandıra. Közümüz bunı körmese de, olarnıñ öz ışığı kerekli signalnı basa bile.

İnfraqırmızı teleskopnı öz termik emissiyasını ve detektornıñ istenmegen signallarını azaltmaq içün suvutalar. Kerekli araret diapazonğa ve materialğa bağlıdır: ayna, qobıq ve farqlı detektorlar aynı derecede suvuq olmaq mecburiyetinde degil. Atmosfera fonı, küneş qızdırması ve elektronikanıñ issiligi içün ayrı çareler kerek.

Menbadan malümatqa qadar yolnı eki misalde keçermiz: ESO-nıñ Yerdeki VISIR aleti ve Webb teleskopınıñ fezadaki MIRI aleti. Işıq ve şamata aqqındaki maqaleden bir fikir kerek: fon da tesadüfiy sayımlar bere. Materiallar aqqındaki maqaleden ise optikanıñ şekli ve qaplaması iş şartlarına bağlı olğanını hatırlamaq kerek. Formulalar közge körüngen ihtiyari dallardadır.

Gerşelniñ termometrinden kök taravına qadar

1800 senesi Vilyam Gerşel küneş ışığını prizma ile ayırıp, termometrlerniñ qızmasını qarşılaştırdı. Körüngen zolaqnıñ qırmızı kenarından tışta da termometr qızdı. Böylece köz körmegen ışınlanma tapıldı. Bu daa uzaq tumanlıqlarnı resimge alacaq hassas kamera degil edi. NASA: infraqırmızı dalğalar.

İlk İQ ölçevleri termoparalar ve bolometrlerniñ qızmasına esaslana edi. Bolometr yutulğan energiyanı araret deñişmesine çevire; bu deñişmeni elektrik usulnen ölçemek mümkün. İlk aletler esasen parlaq nişanlarğa uyğun edi. Soñra fotokeçirici detektorlar ve pek suvuq bolometrler daa zayıf menbalarnı açtı. Mühim adımlardan biri — Frenk Lounıñ 1960-larnıñ başında geliy ile suvutılğan germaniy bolometri. Bu yerde yalnız büyük apertura degil, aletniñ öz fonında kiçik signalnı ayırmaq qabiliyeti de tarihni deñiştirdi. Saanıñ inkişafında iştirak etken müellifniñ retrospektivası: Okuda, 2019, §1–2.1.

Nevbetteki adım — hassas suvutılğan aletni atmosferadan tışqa çıqarmaq. 1983 senesi yanvar ayında uçurılğan IRAS, noyabrde işi bitkence, kökniñ 96%-inden ziyadesini dört İQ zolağında taradı: 12, 25, 60 ve 100 μm. Bu, yalnız körüngen ışıqta belli bir yıldızğa baqmaq yerine, sistemli infraqırmızı taravnıñ faydasını kösterdi. IRAS resmiy izaat ilâvesi, I.A.

İnfraqırmızı ışıqta neni qıdıramız?

İnfraqırmızı — elektromagnit dalğalarınıñ uzunlıq diapazonınıñ adıdır; olarnı meydanğa ketirgen bir tek usulnıñ adı degil. Yaqın İQ yıldız ışığı ya yüzeyden aks etken küneş ışığı ola bile. Orta ve uzaq İQ serince cisimlerniñ ve toznıñ termik ışınlanmasını ögrenmek içün hususan faydalı. Spektrlerde tek tüzgün araret egrisine sığmağan molekulâr ve atom hususiyetleri de bar.

Alt diapazonlarnıñ sıñırları saalarğa köre farq ete. Bu maqalede Okuda közden keçirüvindeki şartlı bölünişni qullanarmız: yaqın İQ 0.8–5 μm, orta İQ 5–30 μm, uzaq İQ 30–1000 μm. Bular yol köstericilerdir, er bir aletniñ umumiy ve qatiy sıñırları degil. Webb yaqın ve orta İQ-nı qaplay; bütün uzaq İQ diapazonını köz etmey.

Dalğa saylavı belli bir sualge cevap bere:

  • Toz bulutınıñ içinde ne gizlengen? Bazı İQ dalğalarında toz ışıqnı körüngen diapazonda olğanından az zayıflata. Bulut artındaki bazı yaş yıldızlarnı körmek mümkün; amma bulut bütün dalğa uzunlıqlarında şeffaf olmay.
  • Serin madde qayda? Toz qısqa dalğalı ışıqnı yutup, uzun dalğalarda ışınlandıra. Onıñ İQ spektri bir model çerçivesinde araret ve terkibni baalamağa yardım ete.
  • Obyektte angi gazlar ve qattı daneçikler bar? MIRI, meselâ, molekulâr vodorod ve silikat tozınıñ belgilerini ayıra. Bunıñ içün spektral ölçevler ve qarşılaştırmalar kerek; resimniñ renklerini keyfiy tefsir etmek yeterli degil.
  • Uzaq galaktikalar qanday edi? Kâinatnıñ keñeyüvi sebebinden qısqaraq diapazonda çıqqan ışıq bizge uzunraq dalğa ile kele. Qadimiy galaktikalarnıñ ilk ultrafiolet ve körüngen ışığınıñ bir qısmı İQ-ğa keçip kele.

NASA: İQ astronomiyasınıñ ilmiy vazifeleri, Stefan Kvintetindeki MIRI spektrleri.

Detektorğa yalnız nişannıñ ışığı kelmey

Yerdeki köz etüv baş aynadan evel başlana. Atmosfera ışınlanmanıñ bir qısmını yuta, bir qısmını keçire ve özü de ışınlandıra. Soñ ışıq optikadan aks ete, filtrden keçe ve hassas matritsağa tüşe. Yol boyunca sıcaq teleskopnıñ ve detektor körgen diger yüzeylerniñ öz emissiyası qoşula.

Nişan, atmosfera ve sıcaq alet ayrı töhfeler bereYerdeki köz etüvniñ öz funksional şemamız; şavle trassirovkası degil. Mavı yol nişannıñ ışığı, turuncı kirişler qoşulğan termik emissiyadır. Atmosfera ışıqnı yuta da; feza içinde bu basqıç yoq. Matritsa kalibrlenecek sayımlar bere, doğrudan-doğru menbanıñ araretini ya terkibini degil. ESO VISIR §2–3 ve NASA Infrared Astronomy esas alınğan.NişanMenba ışığıAtmosferaKeçirüv + emissiyaTermik emissiyaSıcaq optikaAks etüv + emissiyaTermik emissiyaSuvuq aletDiafragma ve filtrMatritsa → faylSayımlar · ADUQaranlıq signal + oquv şamatası
Yerdeki köz etüvniñ öz funksional şemamız; şavle trassirovkası degil. Mavı yol nişannıñ ışığı, turuncı kirişler qoşulğan termik emissiyadır. Atmosfera ışıqnı yuta da; feza içinde bu basqıç yoq. Matritsa kalibrlenecek sayımlar bere, doğrudan-doğru menbanıñ araretini ya terkibini degil. ESO VISIR §2–3 ve NASA Infrared Astronomy esas alınğan. Menbalar ve sıñırlar.

Kameranı suvutmaq meseleniñ yalnız bir qısmını çeze. Ögünde sıcaq baş ayna ve atmosfera qalsa, olarnıñ fonı kadrğa baribir kire. Şunıñ içün mühendis yalnız «alet ne qadar suvuq?» dep soramay. Esas sual — «kerekli zolaqta hassas piksel angi yüzeylerni köre?» Sıcaq qobıq kenarına baqqan suvuq kamera, yahşı ekranlanğan konstruksiyadan zayıfraq ola bile.

VISIR qullanmasında mahsus bir qarşılaştırma bar: atmosfera yaklaşık 253 K, teleskop 283 K, aletniñ suvuq optikasınıñ çoqu 29 K, detektorlar 9 K. Bular belli bir tasvirniñ parametrleridir, bizim bugünki telemetriyamız degil. Kelvin arareti mutlaq sıfırdan başlay; 300 K yaklaşık 27 °C demektir. ESO VISIR User Manual, §2.4 ve §3.

Suvutuv parlaqlıqnı da, spektrniñ yerini de deñiştire

Sıcaq cisim keñ diapazonda ışınlandıra. O suvusa, umumiy termik ışınlanması zayıflay, spektrniñ maksimumı ise uzunraq dalğalarğa köçe. Alet içün artıq ışıqnıñ tam iş zolağında ne qadar qalğanı müim. Bir yüzeyni 10 μm-de, başqasını 100 μm-de qarşılaştırıp, nisbetni «suvutuv tesiri» dep adlandırmaq yañıltıcı olur edi.

Aşağıda yalnız araretleri farq etken dört yüzeyniñ öz modelimiz bar. Olarnıñ emissivligi ε=0.05: ideal qara cisimge nisbeten ışınlandırmaq qabiliyeti. Bu qıymet bütün kösterilgen dalğalarda aynı ve daimiy dep alınğan. Böyle boz cisim — ders içün yaqınlaştırma. Bu, Webb ya VISIR qaplamasınıñ ölçengen hususiyeti degil.

Bir emissivlik, farqlı araretler, aynı zolaqVakuumda boz cisimlerniñ öz modelimiz: bütün T ve λ içün daimiy ε=0.05. Eki oq da logarifmiktir: λ=1…100 μm, Lλ=10⁻¹⁵…10 W m⁻² sr⁻¹ μm⁻¹. Alt sıñırdan aşağı parçalar kösterilmegen; fizikiy sıfır degil. Boyalı zolaq 8–13 μm; cedvel bütün spektrni degil, şu zolaqnı integrallay. Araretler ve emissivlik ders şartlarıdır, VISIR/Webb ölçevleri degil. Plank qanunı ve NIST sabitleri.8–13 μm zolağı10^-1510^-1210^-910^-610^-310^010^1125102050100Lλ · W m⁻² sr⁻¹ μm⁻¹Dalğa uzunlığı · μm300 K200 K80 K40 K
Araret · KBλ maksimumı · μm8–13 μm integralı · W m⁻² sr⁻¹
3009.662.3549e+0
20014.492.3594e-1
8036.221.8481e-5
4072.448.1023e-12
Vakuumda boz cisimlerniñ öz modelimiz: bütün T ve λ içün daimiy ε=0.05. Eki oq da logarifmiktir: λ=1…100 μm, Lλ=10⁻¹⁵…10 W m⁻² sr⁻¹ μm⁻¹. Alt sıñırdan aşağı parçalar kösterilmegen; fizikiy sıfır degil. Boyalı zolaq 8–13 μm; cedvel bütün spektrni degil, şu zolaqnı integrallay. Araretler ve emissivlik ders şartlarıdır, VISIR/Webb ölçevleri degil. Plank qanunı ve NIST sabitleri. Menbalar ve sıñırlar.

8–13 μm zolağında model yüzeyini 300 K-den 80 K-ge suvutmaq onıñ zolaq boyu integrallanğan parlaqlığını yaklaşık 2.35-ten 0.0000185 W m⁻² sr⁻¹-ge, yani 127 biñ kere azalta. Meydan, körüv alanı, keçirüv ve detektor cevabı daa esapqa alınmağan. Bu, bir şartlı yüzeyniñ töhfesiniñ azalmasıdır; bütün teleskopnıñ hassasiyeti aynı nisbette artar degen vaade degil.

Kerçek emissivlik materialğa, dalğa uzunlığına, köşege ve yüzeyniñ alına bağlı. Kerekli zolaqta yüksek aks ettirüv qabiliyetli ayna qaplaması faydalı ışıqnı trakt boyunca keçirmege ve öz emissiyasını azaltmağa yardım ete. Amma közge parıldağan yüzey uzaq İQ-da aynı hususiyetke sahip olmaq mecburiyetinde degil. NIST: spektral parlaqlıq ve Plank qanunı.

Dal · Formulalar ileİhtiyari esap; suvuq yüzey aynı zolaqta daa az fon berir degen esas fikir yuqarıda añlatıldı.

Egriler ve aynı zolaqnıñ qarşılaştırması nasıl esaplandı?

Vakuum içün Plank qanunı qara cisimniñ dalğa uzunlığına köre spektral parlaqlığını bere. λ metrde, T kelvinde olsun; h=6.62607015×10⁻³⁴ J s, c=299792458 m/s, k=1.380649×10⁻²³ J/K:

B_(λ)(λ,T) = (2h(c)^(2))/((λ)^(5))(1)/(exp⁡[hc/(λkT)] − 1),; L_(λ) = εB_(λ).

Bu yazuvda Bλ birligi W m⁻² sr⁻¹ m⁻¹-dir: saniyede energiya, proyeksiyalanğan meydan, qattı köşe ve spektral aralıqnıñ bir metri başına. Grafikte mikrometr başına qıymet içün 10⁻⁶ ile çarpamız. Bu, apertura artıq toplağan vattlar degil.

Başqa spektral miqdarnıñ degil, tam Bλ-nıñ maksimumı:

λ_(max)T = b_(λ),; b_(λ) ≈ 2.89777 × (10)^( − 3) m K,; λ_(max)(300 K) ≈ 9.66 μm,; λ_(max)(80 K) ≈ 36.22 μm.

Bν-ni sıqlıq birligi başına çızsaq, maksimum başqa olur: deñişkenni deñiştirgende spektral aralıqlarnıñ keñligi de deñişe. Bν maksimumınıñ sıqlığını alıp, c/ν-ni Bλ maksimumı dep adlandırmaq olmaz.

Grafik altındaki qarşılaştırma aynı zolaqnıñ integralıdır:

L_(8 − 13)(T) = ((∫)_(8 μm))^(13 μm)εB_(λ)(λ,T) dλ,; (L_(8 − 13)(300 K))/(L_(8 − 13)(80 K)) ≈ 1.274 × (10)^(5).

Eki yüzey içün de ε=0.05; integral birligi W m⁻² sr⁻¹. σT⁴ qanunı yarımfezağa çıqqan bütün spektrge aittir ve bu zolaq integralınıñ yerine keçmey. Belli bir teleskopnıñ sayımlarını tapmaq içün daa körüngen yüzeyler ve yönler boyu, keçirüv, filtr ve kvant effektivligini esapqa alıp integrallamaq kerek. NIST: 2–3 teglemeler, basma saife 2, CODATA sabitleri.

VISIR: Yerden köz etüv mümkün, amma er dalğada degil

Atmosfera bütün İQ-da aynı derecede opak degil. Quru ve yüksek yerde qullanışlı keçirüv pencereleri bar. Paranal’daki VISIR, başqalarınen beraber, yaklaşık 8–13 μm N ve 17–25 μm Q pencerelerinde çalışa. Bu aralıqlarnıñ içinde de yutuluv zolaqları bar; suv buvı ve atmosferadan keçken yol uzunlığı hususan müim. Ava ve nişannıñ yüksekligi köz etüvniñ yararlılığına tesir ete. ESO, §2.1, res.1: atmosfera modeliniñ şartları.

Teleskop ışıqnı toplay, oña bağlanğan VISIR ise kamera ve spektrometrniñ ayrı suvuq kanallarını tuta. Kamera kanalında kiriş tasviri kerekli demetni şekillendirgen kollimatorğa kele. Pupilla tasviriniñ tüzleminde suvuq diafragma qoyula: ol faydalı aperturanıñ etrafından artıq ışınlanma kelmesini sıñırlay. Soñ filtr zolaqnı seçe, aynalı kamera ise matritsada tasvir yapa. ESO, §3.1, res.7.

Suvuq diafragma sıcaq etrafnıñ körünmesini sıñırlayVISIR printsiplerine esaslanğan öz funksional kesimimiz; ölçekli sızma ya tam optik şema degil. Oqlar ışıq işleviniñ sırasını köstere, kerçek şavle köşelerini degil. Suvuq diafragma pupillanıñ tasviri tüzlemindedir; faydalı aperturadan kelgen fonnı yoq etmeyip, artıq körünişni sıñırlay. Vakuum ışınlanmanı yoq etmey; tayançlar ve teller issilik keçire. ESO §3.1, res.7.Vakuum qobığıSuvuq ekranKiriş tasviriKollimatorPupilla tasviriFiltrKameraDetektorSuvuq diafragmaIssilik köprüsiSuvuq başlıqİzolâtsiyalı tayanç
VISIR printsiplerine esaslanğan öz funksional kesimimiz; ölçekli sızma ya tam optik şema degil. Oqlar ışıq işleviniñ sırasını köstere, kerçek şavle köşelerini degil. Suvuq diafragma pupillanıñ tasviri tüzlemindedir; faydalı aperturadan kelgen fonnı yoq etmeyip, artıq körünişni sıñırlay. Vakuum ışınlanmanı yoq etmey; tayançlar ve teller issilik keçire. ESO §3.1, res.7. Menbalar ve sıñırlar.

Kriostat — suvuq müitni saqlağan qobıq. Vakuum gaz arqalı issilik taşuvını azalta; ekranlar termik ışınlanmanı sıñırlay; tayançlar ve teller issilik keçirüvini esapqa alıp seçile. Amma vakuum ışınlanmanı yoq etmey, teller ve tayançlar ise issilik kelgen yollar olaraq qala. Suvutuv basqıçı qalğan yükni çıqarmalı. VISIR-de bu vazifeni qapalı dövrli kriosuvutqıçlar yapa; bütün bina detektor araretine suvutılmay.

Atmosferanıñ sıcaq fonı baribir büyüktir. Ekinci ayna nişanğa ve onıñ yanına tez-tez baqa — bu chopping. Kadrlar farqı ortaq fonnı azalta. Teleskopnıñ özüni de yerinden deñiştirmek — nodding — farqlı optik yollarnıñ qalğan töhfesini azaltmağa yardım ete. Bu, ihtiyatnen planlanğan köz etüv strategiyasıdır; rastkelgen qoñşu resimni çıqarmaq onıñ yerine keçmey. ESO, §2.4–2.5, res.5.

Dal · Şamata ve statistikaİhtiyari sayılı misal; nevbetteki feza suvutuvı izaatı statistikanı bilmekni talap etmey.

Ortalaması sıfır olğan fon ne içün daa şamata bere?

S — bir ekspozitsiyada menbadan registratsiya etilgen fotonlarnıñ beklenilgen sayısı, B — fon sayısı olsun. Nişan kadrınıñ ortalaması S+B, aynı vaqıtlı boş kök kadrınıñki B-dir. Mustaqil Puasson sayımları ve birge teñ kvant çıqışı faraz etilsin; dreyf, oquv şamatası ve korrelâtsiyalar bu yerde esapqa alınmay.

\begin{aligned} D&=N_{\rm on}-N_{\rm off},\\ \mathbb E[D]&=S,\\ \mathrm{Var}(D)&=(S+B)+B=S+2B,\\ \mathrm{SNR}&=\frac{S}{\sqrt{S+2B}}. \end{aligned}

S=100 ve B=10000 içün ortalama farq aqiqatten 100-dir, amma standart sapma yaklaşık 142, SNR ise 0.71. Ortalama fon çıqarıldı dep zayıf menba avtomatik olaraq işançlı ölçenmey. m mustaqil ve teñ off-ekspozitsiyanı ortalasaq, dispersiya S+B+B/m olur; on-kadrdaki fonnıñ öz dalğalanmaları qala.

Bu, yahşı kalibrlengen sistemde bile fonnı detektorğa kelmezden evel azaltmaq ne içün faydalı olğanını añlata. Kerçek İQ aletlerinde başqa şamata menbaları da bar, elektron çıqışı ise er fotonğa er vaqıt bir degil. STScI: foton şamatası ve yaqınlaştırmanıñ sıñırları.

Webb: feza atmosferanı alıp kete, küneş issiligini degil

Atmosferadan tışta onıñ yutuvı ve yerli termik fonı yoq. Amma küneş ışığı apparatnı qızdıra, elektronika issilik bere, tayançlar onı keçire. L2 etrafındaki feza teleskopnı avtomatik suvutmay: vakuumda radiator qanatları arasından üfürilecek etraf avası yoq.

Webb sıcaq ışıqlandırılğan tarafnen suvuq optika arasında beş qatlamlı küneş ekranını tuta. Ayrı qaplamalı membranalar energiyanıñ bir qısmını aks ettire, yutulğan issilikni ise, o cümleden kenarlardaki açıq boşluqlardan, tekrar ışınlandıra. Termik izolâtsiya suvuq tarafqa kirişni azalta. Doğru yöneliş de kerek: teleskop açıq optikasını keyfince Küneşke çevirip olamay. NASA: ekrannıñ quruluşı.

Ekran, radiator ve kriosuvutqıç farqlı vazifeler yapaÖz geometrik şemamız, Webb CAD degil: küneş ışığı alttan yuqarı kelip birinci membranağa rastkele; nişan ışığı bütün qatlamlardan yuqarıda soldan kele. Beş ayrı membrana kölge ve kenarlardan termik ışınlanma çıqışını añlata. Kesişmeler teşkerildi; vattlardaki aqımlar ve kerçek doğrultuv sıñırları esaplanmadı. Radiator tışqa ışınlandıra, kriosuvutqıç suvuq basqıçtan issilikni taşıy. NASA Sunshield/Cryocooler.Küneş ışığıNişan ışığıSuvuq optika5 ayrı membranaTermik ışınlanmaRadiatorSıcaq taraf / elektronika

Kriosuvutqıç: Issilik taşuvı · suvuq basqıç → sıcaq basqıç → tışqa ışınlanma.

Öz geometrik şemamız, Webb CAD degil: küneş ışığı alttan yuqarı kelip birinci membranağa rastkele; nişan ışığı bütün qatlamlardan yuqarıda soldan kele. Beş ayrı membrana kölge ve kenarlardan termik ışınlanma çıqışını añlata. Kesişmeler teşkerildi; vattlardaki aqımlar ve kerçek doğrultuv sıñırları esaplanmadı. Radiator tışqa ışınlandıra, kriosuvutqıç suvuq basqıçtan issilikni taşıy. NASA Sunshield/Cryocooler. Menbalar ve sıñırlar.

Radiator issilikni mümkün olğan suvuq yönge ışınlandıra. Kriosuvutqıç issilikni suvuq basqıçtan başqa basqıçqa taşıy; soñ o andan tışqa çıqa. Ekran esasen kelgen issilikni azalta. Bu vazifeler bir-birini tamamlay, bir detalniñ üç adı degil.

Webb-niñ yaqın İQ HgCdTe detektorları passiv suvutuv sayesinde yaklaşık 37 K-de çalışa bile. Orta İQ içün MIRI-deki Si:As nominal olaraq ≤6.7 K talap ete. Bu yerde passiv suvutuv yetmey: ayrı geliy kriosuvutqıçı çalışa. Sıcaq kompressor, ilk suvutuv basqıçları ve soñki suvuq basqıç borularnen bağlanğan; issilik alet yanında alınıp, ondan taşılıp kete. Geliy qapalı dövrde dolaşa. Bu, mehanika ve elektronikanıñ ömri sıñırsız demek degil. NASA: kriosuvutqıç, STScI: MIRI detektorları.

«Bütün Webb 6.7 K» demek olmaz. MIRI-niñ mühendislik tasvirinde yaklaşık 7 K optik modul, 23 K etraf ekranı, 40 K ISIM müiti ve 300 K sıcaq elektronika ayrı baqıla. Bular termik şemanıñ farqlı dügümleridir. Wright ve başq., 2015, §V ve VII.

Adiy kamera ögüne İQ filtri qoymaq ne içün yetmey?

Filtr dalğalarnı seçe bile, amma olarğa hassas olmağan matritsanı olarnı registratsiya etmege mecbur etip olamay. Yutulğan foton ölçenebilir deñişme doğurmalı: bolometrni qızdırmalı ya başqa türlü detektorda serbest yük taşıyıcılarını meydanğa ketirmeli. Material ve quruluş angi fotonlar faydalı cevap bercegini belgiley.

HgCdTe — sımap, kadmiy ve tellur birleşmesi; terkibni deñiştirip spektral hassasiyetni saylamaq mümkün. Webb-niñ yaqın İQ aletlerinde böyle fotodiodlar qullanıla. MIRI-deki Si:As — arsen ile legirlengen kremniy, mahsus IBC qatqı-zolaq quruluşınen. Bu, pek alçaq ararette uzunraq dalğalarğa uyğun başqa mehanizmdir. VISIR de Si:As IBC qullana, amma onıñ belli detektorı ve rejimi MIRI ile aynı degil. NASA: detektorlarnıñ quruluşı ve terkibi, ESO, §3.4.

Matritsanı da farqlı parçalardan toplaylar. Hassas yarımkeçirici qatlam ve kremniy oquv mikrosheması ayrı istisal etile; uyğun pikseller indiy mikrokontaktlarınen bağlana. Böylece gibrid matritsa alına: bir qatlam ışıqnı yuta, ekincisi elektrik cevabını oquy. Soñ onı mehanik bağlavı, issilik bağı ve artıq ışıqlandırmadan qorçalaması olğan fokal modulğa qoyalar. Demek, detektor yalnız bir parça suvuq kremniy degil. NASA: detektor mimarisi.

Qızuv, kerekli ışıq olmasa da, serbest yükler doğura bile — qaranlıq aqım peyda ola. Suvutuv bu istenmegen töhfeni azalta ve sabitlikke yardım ete. Amma materialnıñ spektral hususiyetlerini keyfiy deñiştirmey ve bütün piksel nuqsanlarını, oquv şamatasını ya evelki ışıqlandırma hatırasını yoq etmey.

Dal · Detektor fizikasıQoşma formula material saylavını añlata; aşağıdaki istisal sırasını onsız oqumaq mümkün.

Az energiyalı foton başqa hassas quruluş talap ete

Dalğa uzunlığı artqanda bir fotonnıñ energiyası azala:

E = (hc)/(λ),; E(2 μm) ≈ 0.620 eV,; E(10 μm) ≈ 0.124 eV.

Zonalararası fotodiod içün yasaqlanğan zonanıñ keñligi müim; uyğun HgCdTe terkibi onı saylamağa imkân bere. Amma bütün İQ detektorlarını yalnız bu zona ile añlatmaq hata olur: Si:As qatqı allarını qullana, bolometr ise qızuvnı ölçe. Kerekli signalnıñ az energiyası termik qozğalmanı kontrolde tutuvnı da qıyınlaştıra. Belli aqımlar ve effektivlik detektor harakteristikalarından alınmalı, yalnız E=hc/λ-den esaplanmamalı. STScI: MIRI quruluşı ve sıñırları.

Suvutılğandan soñ doğru çalışqan sistemni nasıl yapalar?

Atelyede detallar sıcaq, amma işte suvuq olacaq. Materiallar farqlı qısqarsa, fokus, ayna şekli ve pupilla yeri deñişe. Şunıñ içün oda araretinde mükemmel tasvir toplamaq yetmey. Aldından belli işteki suvuq şekil kerek.

Webb aynaları içün kerekli şartlarda sabit olğan yengil berilliy esas qullanıldı. İşlev ve cilâdan soñ şekil suvuqta ölçendi, soñ ise doğru yüzey iş araretinde peyda olacaq şekilde tüzeltildi. Vakuumda ince altın qatlamı, üstüne qorçalayıcı SiO₂ qoyuldı; qaplamadan soñ tekrar kontrol kerek edi. Altın kerekli spektral hususiyetleri içün saylandı. Bu, «bütün İQ aynaları er vaqıt altından» degen qaide degil: MIRI-niñ içki optikası başqa material quruluşına esaslana. NASA: Webb aynalarınıñ istisalı.

MIRI-de optik masa ve optik detallardaki yaqın alüminiy alaşımları beraber muvafıq qısqarmağa yardım ete. Doğru tayanç yüzeyleri, ştiftler ve interfeysler modullarnıñ yerini belgiley; termik qartaytuv detallarnıñ sabitligini arttıra. Kompozit tayançlar sıcaqraq quruluştan kelgen issilikni sıñırlay. Ayrı yüksek issilik keçirici köprüler ise, tersine, issilikni mahsus suvuq başlıqqa taşıy. «Bütün detallar issilikni yaman keçirmeli» degen qaide bu yerde yanlış olur edi. MIRI taqımı, §II–V.

İntegratsiya sırasınıñ teşkerilebilir neticeleri bar:

  1. Spektral ve termik traktlarnı layihalemek. Zolaqlarnı, detektor körgen yüzeylerni, qaplamalarnı, issilik kirişini ve kerekli araret dügümlerini belgilemek.
  2. Modullarnı ayrı istisal ve kontrol etmek. Optika şeklini, bağlav geometriyasını, detektor hususiyetlerini ve material sabitligini ölçemek.
  3. Suvuq alını ögünden esaplap, sıcaq sistemni toplamaq. Fokusnı, pupillanı, mehanik interfeyslerni, teller ve termik bağlarnı teşkermek.
  4. Vakuum sınav qurulmasında suvutmaq. Araretlerni, qalğan issilik yüküni, suvuq fokusnı ve belli menbalarğa cevapnı teşkermek. Kirlenüvni ya istenmegen kenar emissiyasını qıdırmaq.
  5. Mehanik yüklerden evelki ve soñki alnı qarşılaştırmaq. Feza aletinde titrevler ve araret dövrleri ayarnı bozmağanını teşkermek.
  6. Çıqış malümatını kalibrlemek. Qaranlıq signalnı, piksellerniñ farqlılığını, linearlikni ve spektral cevapnı ölçemek; şartlar ve belgisizliklerni kalibrlevnen beraber saqlamaq.

MIRI mühendislik maqalesi 2011 senesi uçuş optik modulınıñ suvuq etrafnı taqlit etken 1600 saatlıq sınav kampaniyasını tasvirley. Bu, alet taqımınıñ tarihiy sınavıdır. Bu maqaleniñ müellifi kriostat toplamadı ve öz fizikiy sınavını keçirmedi; bu yerde dokumentatsiya ve ders esapları teşkerildi. Wright ve başq., §III.3 ve IX.

İnfraqırmızı konstruksiya neni çeze?

Teleskopnıñ öz sıcaq yüzeyleri nişan ile aynı zolaqta ışınlandırğanı içün köz etüvge mania ola bile. Detektor angi foton galaktikadan, angisi sıcaq qobıq kenarından kelgenini evelden bilmey. Şunıñ içün evel diapazon ve hassas material seçile, soñ artıq körüniş sıñırlana, issilik kirişi azaltıla, kerekli dügümler suvutıla ve qalğan signal kalibrlene.

Añlağanıñıznı teşkeriñiz: Yerdeki VISIR matritsasını daa ziyade suvutsaq, sıcaq atmosferanıñ fonı yoq olur mı? Yoq: bu fonnıñ menbası aletniñ ögünde qaldı. Atmosferanı fezağa uçıp alıp ketsek ne olur? Tam atmosfera töhfesi yoq olur; küneş qızdırması, öz issiligi ve qaranlıq aqım daa mühendislik çarelerini talap ete.

Yerdeki İQ uyğun pencerelerde ve doğru strategiya ile mümkündür. Fezadaki İQ başqa zolaqlar ve azraq fon aça, amma ekran, issilik çıqaruvı ve bazı allarda aktiv kriosuvutuv talap ete. Büyük segmentli aynalarnıñ tam şekli aqqında büyük aynalar ve optika tüzeltüvi aqqındaki azır maqaleni oqumaq mümkün.