A tarifesi resmileştirüv içün 80 para birimi ve saatına 20 ala. B tarifesi — resmileştirüv içün 20 ve saatına 35. Ucuz başlanğıç uzun kiralamanıñ ucuz olacağını garantiya etmey. Doğrusal funktsiya başlanğıç aqnı er qoşma saatnıñ sabit fiyatından ayıra.
Teñlemeler ve funktsiyalar kerek. Tarifeler şartlı: bir hizmet, er türlü 0 ≤ t ≤ 8 saat müddet, kesirli saatqa nisbetli aq, başqa ödeme ve yuvarlaqlav yoq.
Eki koeffitsient — eki farqlı rol
t saatlarda, C para birimlerinde sayısal qıymetler olsa:
C_(A)(t) = 80 + 20t, C_(B)(t) = 20 + 35t.
Bular y = kx + b şeklinde, mında qullanılğan mektep tarifinde doğrusal funktsiya misalleri. b — sıfır kirişteki qıymet, mında resmileştirilgen, amma qullanılmağan kiralama aqqı. k — kirişniñ bir birimine çıqış deñişmesi: A içün 20 para birimi/saat, B içün 35. b-niñ birimi — para. Aqqa vaqıtnıñ özüni degil, stavka ile vaqıtnıñ çarpımını qoşmaq mümkün.
Eki farqlı kiriş içün:
k = (y_(2) − y_(1))/(x_(2) − x_(1)).
A-da 1-den 3 saatqa keçiş fiyatnı 100-den 140-qa deñiştire: k = (140 − 100)/(3 − 1) = 20. Yarım saat 10 qoşa. Bu sabitlik grafikke doğru, çeklengen saada kesik şeklini bere. Ekrandaki köşe oqlarnıñ miqyaslarına da bağlı; birimler ve artımlar körünişten daa işançlı. Doğrusal funktsiyalar, OpenStax §4.1.
Tarifeler qayda teñleşe
Teñ fiyat 80 + 20t = 20 + 35t demek. 60 = 15t, demek t = 4 saat, eki fiyat da 160. Grafikler (4,160) noqtasında kesişe.
Bir oqlarda eki tarife
Farq C_(A) − C_(B) = 60 − 15t. 4 saatqa qadar musbet: A daa paalı. 4-ten soñ menfiy: A daa ucuz. 2 saatta fiyatlar 120 ve 90; 6 saatta 200 ve 230. Netice yalñız yol berilgen 0–8 saat ve belgili ödemeler içün doğru.
Oqlar ile kesişme ve meyillik işareti
Tik oqnen kesişmek içün t = 0: A-da (0,80). Yatay oqnen kesişmek içün C_(A) = 0, formal olaraq t = − 4. Bu noqta uzatılğan doğru üzerinde bar, amma bizim tarife funktsiyamıznıñ grafiginde yoq, çünki menfiy vaqıt yasaqlanğan.
k > 0 olsa, funktsiya arta; k < 0 olsa, eksile; k = 0 olsa, sabit. Menfiy koeffitsient sabit sarf etilgen malzemeniñ qalğan miqdarını tasvirley bile. Bu, çıqışnıñ özü menfiy olmalı demek degil.
Ne vaqıt bağlılıq doğru nisbetli
b = 0 olğanda y = kx. Sıfır olmağan k içün bu doğru nisbetlilik: kiriş eki qat olsa, çıqış da eki qat; x ≠ 0 içün y/x = k sabit. Resmileştirüv aqqı olmağan D(t) = 20t bu hususiyetke saip. A tarifesi degil: C_(A)(1) = 100, C_(A)(2) = 120, 200 degil.
ax + by = c doğru teñlemesinde b ≠ 0 olsa, y = − (a/b)x + c/b yazmaq mümkün. b = 0, a ≠ 0 olsa, tik x = c/a doğrusu çıqa: bir x-ke çoq y uyğun kele. Bu y-niñ x-ten funktsiya grafigi degil.
Tarifeni oquğanda evvel sabit aq ve artım birimini tapıñız. Soñ kesişme noqtası manalı qarşılaştırma bosağası ola.