Kursnıñ qoşma mevzusı. Kvadrat teñlemeler, işaret aralıqları ve grafik deñiştirmeleri-ne qaytmaq mümkün.
Şartlı tarifler x≥0 qullanuvına bağlı. Birinde stavka a, başlanğıç aq 3; ekincisinde stavka 1, aq b. Bir meselede a,b parametrlerini sabit tutıp, x-ni qıdıramız. Soñ parametrlerge köre bütün meseleler ailesini sınıflaymız. Mında a,b≥0; aqça ve qullanuv añlaşılğan şartlı birimlerdedir. Bu ögretici model.
Bölmeden evvel teşkeriñiz
Aqlarnıñ teñligi şunı bere:
T_(1) = ax + 3, T_(2) = x + b, (a − 1)x = b − 3.
Deral a−1-ge bölsek, a=1 vaziyetini coyamız. Bütün mümkün parametrlerni böleyik:
| Şart | x≥0 çezimleri |
|---|---|
| a≠1 | (b−3)/(a−1)≥0 olsa bir; başqa alda yoq |
| a=1, b=3 | bütün x≥0 |
| a=1, b≠3 | yoq |
İlk satırda:
x = (b − 3)/(a − 1) (a ≠ 1), x ≥ 0.
Qalğan ekisinde 0·x=b−3. b=3-te ayniyet, b≠3-te zıtlıq. Vaziyetler kesişmey ve bütün a,b≥0-nı qaplay. OpenStax
a=2,b=5-te x=2, eki aq da 7. a=1,b=5-te teñlik mümkün degil; a=1,b=3-te aqlar er zaman birdey. a=0.5,b=5-te algebra −4 bere, amma menfiy qullanuv mümkün degil. Sınır b=3 ve a≠1-te mümkün x=0 çıqa.
Parametr grafikni köçüre
Şimdi başqa mesele: x²=a bütün kerçek oqta, a er angi kerçek sayı. Menfiy a kerçek x-niñ kvadratı degil; sıfır bir tamır 0 bere; müsbet a eki ±√a tamırını bere.
(x)^(2) = a: a < 0⇒0, a = 0⇒1, a > 0⇒2.
Oqlardan soñki 0,1,2 sayıları ayrı kerçek tamırlar sayısıdır, qıymetleri degil.
Üç parametr qıymeti
a=−1 · a=0 · a=1
a artqanda f_a(x)=x²−a grafiki aşağı ine. a=0-da toqunğandan soñ oq kesişmeleri çıqa. Resim üç parametr qıymetini köstere, tam sınıflavnı kvadrat hasiyeti bere. Tik köçirmeler.
Dal · Terenrekİhtiyari · keçmek mümkün
Üstel ve devirli aileler
Üstel teñlemelerden e^x müsbet ve er müsbet qıymetni tam bir kere alğanını bilemiz:
(e)^(x) = a: a > 0⇒x = lna; a ≤ 0⇒∅.
Yarım açıq 0≤x<2π-de sin x=a içün |a|<1-de eki, |a|=1-de bir, |a|>1-de tamır yoq. Yarım açıqlıq devir uçlarını ekilemey. Bütün oqta |a|≤1 olsa, devirlilikten sonsuz çoq tamır bar. x-ni qıdırğanda a sabit qala. Trigonometrik teñlemeler.
Evvel deñişici ve parametr oblastlarını atañız, sıfır payda ve koeffitsiyentlerni ayırıñız, er dalnı çezip sınırlarnı teşkeriñiz. «Qaysı parametrlerde?» sualı bir qaç uygun misal degil, tam bölünüv talap ete.